Podgorze Walk On By

Podgorze kiedyś było osobnym miastem. Elementy jego wcześniejszego centrum administracyjnego są nadal widoczne: rynek (Rynek Podgorski) z budynkiem gminy na rogu i neogotycki kościół św. Józefa – główna parafia Podgórza. Bardzo bogata historia tego miejsca sięga dawnych czasów słowiańskich (Kopiec Krakusa poświęcony legendarnej księżniczce Krakowa znajduje się tutaj) i wczesnośredniowiecznych działań mnichów benedyktyńskich, którzy założyli tutaj mały kościół św. Benedykta. Co roku w Wielkanoc obie atrakcje są odwiedzane przez tłumy mieszkańców, którzy przychodzą tutaj, aby celebrować Jarmark Rekawka.

Podgorze znane jest ze swojego bardzo tragicznego okresu II wojny światowej. Getto krakowskie dla społeczności żydowskiej zostało założone i działało tutaj w latach 1941-1943. Roman Polański – słynny reżyser filmowy – był jednym z jego mieszkańców i ocalałych. Getto na Placu Bohaterów było miejscem selekcji ludzi, którzy później byli transportowani do obozów koncentracyjnych. Dziś to miejsce prezentuje instalację 70 metalowych krzeseł, symbolizujących mienie porzucone przez Żydów wysłanych na eksterminację. Na rogu placu znajduje się muzeum o nazwie ‘Apteka pod Orłem’, które prowadził Tadeusz Pankiewicz, jedyny Polak, któremu pozwolono przebywać w obszarze getta oraz autor słynnych wspomnień IIWW „Apteka w Krakowskim Getcie”. Zaledwie kilka minut spacerem dzieli cię od miejsca nieczynnego kamieniołomu wapienia zwanego ‘Liban’ – w czasie II wojny światowej działającego jako oboz pracy dla polskich i ukraińskich więźniów.

Podgorze straciło swoje piętno powojennej zaniedbanej i opuszczonej dzielnicy w 1993 roku, gdy Steven Spielberg nakręcił Listę Schindlera. Oscarowy film był pierwszym krokiem w serii dużych projektów rewitalizacyjnych. Otwarcie wystawy pt. „Kraków pod okupacją nazistowską 1939-1945” w Fabryce Oskara Schindlera w pierwszych miesiącach przyciągnęło uwagę ponad 25 tysięcy odwiedzających. Wystarczy stanąć przez chwilę na moście łączącym ulicę Starowislna z Placem Bohaterów Getta. Natychmiast można dostrzec dziesiątki turystów przechodzących przez rzekę Wisłę, z nosami w mapach miasta, szukających Fabryki Oskara Schindlera.

Obecnie Podgorze doświadcza tak zwanego ‘efektu Bilbao’. Podobnie jak w przypadku Muzeum Guggenheima w Bilbao, turyści całkowicie zmienili postrzeganie tego miejsca i rozpoczęli proces społecznego i ekonomicznego odrodzenia dzielnicy. Miejsce jest powoli obejmowane przez tych, którzy chcą przywrócić życie tej części miasta. Nowe galerie sztuki, bary bistro i restauracje otwierają się tu i tam niemal codziennie. Zdecydowanie warto polecić restaurację ‘Ogniem i Mieczem’ oraz bistro w stylu francuskim Zakładka. Jeśli szukasz wysokiej jakości polskiej sztuki i grafiki, ‘Galeria na Placu’ to miejsce, które musisz odwiedzić.

Uwaga: Autor artykułu jest licencjonowanym przewodnikiem po Krakowie oraz członkiem Przewodników Viator.